Relatie tussen ‘Zes denkende hoofddeksels’ van Edward de Bono en ‘MPA MindSonar’ (De)


Klik hier voor volledig artikel.

Inleiding

Edward De Bono is één van de goeroes op het gebied van creativiteit, nieuwe ideeën ontwikkeling en denktechnieken. De Bono introduceerde het zogenaamde lateraal denken. Deze term is trendgevoelig en daardoor ook wel eens populair vertaald als "out of the box-denken" of "brainstormen". Het is eigenlijk niets minder dan op een niet-traditionele manier denken en het op een andere manier ordenen van de bestaande ideeën en informatie waardoor nieuwe innovatieve ideeën/inzichten of informatie de kans krijgen te ontstaan. De Bono noemt het zelf: "denken met een omweg door problemen op te lossen met onorthodoxe of schijnbaar onlogische methoden". Eén van zijn bekendste methodes van De Bono is het werken met zogenaamde ’denkhoeden’. Met die zes denkhoeden worden zes verschillende manieren van denken bedoeld. De essentie van lateraal denken is het ontwikkelen van nieuwe ideeën. Een voorbeeld van lateraal denken en het loslaten van orthodoxe denkwijze:

"Bedenk eens hoe de wereld er uit ziet als koeien konden autorijden". De meeste mensen denken gelijk "Koeien kunnen niet autorijden", met als gevolg dat ze ook niet fantaseren wat de gevolgen zouden zijn als koeien dit wel konden. Iemand die dat wel doet kan tot inzichten komen die niets met autorijdende koeien te maken hebben, maar wel heel nuttig kunnen zijn op een ander gebied.

De gedachte achter "De Zes Denkende Hoofddeksels’ is dat je denkvermogen het hoogste goed is waarover je beschikt. Meestal hebben we ons zelf een denkpatroon aangeleerd waardoor slechts een gedeelte van dat denkvermogen eenzijdig wordt benut. In NLP-termen kun hierbij denken aan kernpatronen of mogelijk belemmerende overtuigingen. Ieder mens beschikt volgens De Bono over tenminste 6 verschillende denkwijzen: objectief, subjectief, positief, negatief, creatief en analytisch. De Bono heeft deze denkwijzen visueel en tastbaar gemaakt in de vorm van "De Zes Denkende Hoofddeksels". Met behulp van deze ’Denkhoeden’ word je gestimuleerd om vanuit meerdere invalshoeken naar een vraagstuk te kijken en krijg je een breder perspectief. Uitgangspunt is dat elke denkstijl van waarde is voor het gehele proces om een vraagstuk op te lossen. Bij gebruik van deze methode krijgen alle zes de denkstijlen daarom aandacht.

Het doel van dit connectieonderzoek

Het doel van dit connectieonderzoek is om de geactiveerde metaprogramma’s (MPA Sonar) van "De Zes Denkende Hoofddeksels" in kaart te brengen en zo het verband tussen beide methodes zichtbaar te maken.

De Zes Denkende Hoofddeksels samengevat:

De gebruikte kleuren zijn metaforisch en houden verband met de functie van de denkhoed. Krijgen alle denkhoeden voldoende aandacht dan ontstaat een volledig fullcolour beeld (MPA teamprofiel).
  • Wit is geen kleur; het is blanco en neutraal en daarmee de metafoor voor objectief denken.
  • Rood is de kleur van de warmte, vuur en liefde en metafoor voor het subjectieve denken.
  • Zwart is de kleur van de nacht, een sombere kleur en metafoor voor het negatieve denken.
  • Geel is de kleur van de zon, vrolijk en metafoor voor het positieve denken.
  • Groen is de kleur van het land waarin nieuwe gewassen groeien en metafoor voor het creatieve denken.
  • Blauw is de kleur van de hemel, heeft zicht over het geheel en metafoor voor het analytische denken.

De witte hoed - Informatie

Het witte denken is het denken en spreken in termen van feiten en cijfers; louter beschrijvend, zoveel mogelijk interpretaties en eigen meningen vermijdend.

De rode hoed - Intuïtief

Het rode denken verloopt in termen van gevoelens. Het gaat om het gevoelsmatige denken, het uiten van emoties, het esthetisch gevoel, de smaak.

De zwarte hoed - Voorzichtig

Het zwarte denken dat betrekking heeft op alle negatieve aspecten van een zaak. Het is het denken als "de advocaat van de duivel": het actief speuren naar nadelen, negatieve effecten en mogelijke fouten.

De gele hoed - Constructief

Het gele denken dat staat voor positief en constructief denken, het zoeken naar positieve kansen (opportunities), het onderzoeken van de dingen op hun waarde en voordelen.

De groene hoed - Creatief

Het groene denken dat staat voor het bewust zoeken naar nieuwe ideeën, provocatie van de geëffende denkpaden om een creatieve doorbraak te stimuleren.

De blauwe hoed - Regisseren

Het blauwe denken staat voor afstandelijkheid en controle, de organisatie van het denkproces. Wie blauw denkt heeft aandacht voor het verloop van het denkproces zelf en sturing daarvan: het geven van samenvattingen, het trekken van conclusies.

MPA Mind Sonar is een methode waarmee denkstijlen gemeten kunnen wordt. Bij uitstek dus een manier om per denkhoed/denkstijl een röntgenfoto te maken. Met behulp van de geconstateerde metaprogramma’s die nadrukkelijk aanwezig zijn bij de betreffende denkhoed wordt een metaprofiel gemaakt. Denkhoeden en metaprofielen zijn beide denkpatronen die herkenbaar zijn in hoe iemand waarneemt, denkt en voelt en die tot uitdrukking komen in verbaal en non-verbaal gedrag.

Dirk Smit
IEP 2012, all rights reserved